�
�� Doma?instva, za grejanje prostorija, zagrevanje vode i kuvanje, uglavnom koriste drva, ugalj, lo� ulje, elektri?nu energiju, solarnu energiju i gas. Elektri?na energija, kao najplemenitija energija, svakako ima niz poznatih prednosti u odnosu na druge energente. Politikom cena sve vi�e ?e se destimulisati kori�?enje elektri?ne energije za zagrevanje, pa ?e se na taj na?in eliminisati kao grejni energent. Mane i prednosti drva, uglja i lo� ulja, najrasprostranjenijih vidova kori�?enja energije kod nas, dobro su poznate na�im gradjanima. Solarna energija nema masovnu primenu i uglavnom se koristi za zagrevanje vode.
�� Aktuelni tokovi na svetskom tr�i�tu energenata ukazuju na rastu?u ulogu i zna?aj prirodnog gasa. Procene rezervi prirodnog gasa ukazuju na koli?ine dovoljne za narednih 100 godina. Uskladjeni razvoj tri "E" (energija, ekonomija, ekologija) prirodnom gasu daje prednost u odnosu na druga konvencionalna goriva. Zbog toga se gas smatra energentom u ekspanziji, odnosno energentom XXI veka.
�� Procenjena potro�nja gasa za SR Jugoslaviji u milijardama kubika (10 9 m�):
�� Doma?instva, za grejanje prostorija, zagrevanje vode i kuvanje, uglavnom koriste drva, ugalj, lo� ulje, elektri?nu energiju, solarnu energiju i gas. Elektri?na energija, kao najplemenitija energija, svakako ima niz poznatih prednosti u odnosu na druge energente. Politikom cena sve vi�e ?e se destimulisati kori�?enje elektri?ne energije za zagrevanje, pa ?e se na taj na?in eliminisati kao grejni energent. Mane i prednosti drva, uglja i lo� ulja, najrasprostranjenijih vidova kori�?enja energije kod nas, dobro su poznate na�im gradjanima. Solarna energija nema masovnu primenu i uglavnom se koristi za zagrevanje vode.
�� Aktuelni tokovi na svetskom tr�i�tu energenata ukazuju na rastu?u ulogu i zna?aj prirodnog gasa. Procene rezervi prirodnog gasa ukazuju na koli?ine dovoljne za narednih 100 godina. Uskladjeni razvoj tri "E" (energija, ekonomija, ekologija) prirodnom gasu daje prednost u odnosu na druga konvencionalna goriva. Zbog toga se gas smatra energentom u ekspanziji, odnosno energentom XXI veka.�� Procenjena potro�nja gasa za SR Jugoslaviji u milijardama kubika (10 9 m�):
| god. | 1995. | 2000. | 2005. | 2010. | 2015. | 2020. |
| potro�nja | 1,7 | 2,7-3,0 | 3,4-4,0 | 4,5-5,0 | 5,5-6,0 | 6,5-7,0 |
�� U 2015. godini se o?ekuje 450.000 potro�a?a gasa, a du�ina gasovoda ?e iznositi preko 3000 km. Strategija dugoro?nog razvoja energetike SR Jugoslavije u periodu do 2020. godine, sa vizijom do 2050. godine, isti?e gas kao energetski izvor 21. veka i ekolo�ki najprihvatljivije konvencionalno gorivo.
�� Jugoslovenskim standardima su utvrdjeni visoki zahtevi koje treba da ispune gasovita goriva za kori�?enje u doma?instvu. Postoje ?etiri grupe gasovitih goriva. Po klasifikaciji gasovitih goriva, u drugu grupu spadaju zemni gasovi iz prirodnih nalazi�ta, bogati metanom. U Vrbasu ?e se koristiti prirodni gas druge grupe iz Rusije (Sibira) i iz Banata, trenutno najve?eg doma?eg le�i�ta gasa koje pokriva oko 25% ukupne potro�nje. Prirodni gas se uvozi preko Madjarske, (ulaz kod Horgo�a), a u toku je izgradnja priklju?ka iz Bugarske.
�� Prirodni gas, uz ugalj i ostala ?vrsta goriva, jedini je primarni oblik energije koji se mo�e neposredno upotrebljavati. Svi ostali oblici energije (sirova nafta, vodena snaga, nuklearno gorivo i sl.) moraju se transformisati u pogodnije oblike (derivat nafte, elektri?na energija, vodena para ili vrela voda). To zahteva gradnju postrojenja za energetske transformacije, uz odredjene gubitke energije i velike investicije. Zbog toga je opravdano nastojanje da se �to vi�e prirodnog gasa neposredno upotrebljava. Neposrednom upotrebom prirodnog gasa mo�e se u doma?instvima zadovoljiti od 80-85% energetskih potreba (grejanje prostorija, kuvanje, priprema tople vode). Upotrebom gasa u pojedina?nim lo�i�tima za grejanje, posti�e se ve?a efikasnost nego upotrebom vrele vode iz toplana i kotlovnica. U poredjenju sa centralnim toplovodnim sistemima, razvodjenje prirodnog gasa distributivnom mre�om ima i drugih prednosti: manje investicije, jer nije potrebna izgradnja toplana i kotlovnica; gasna mre�a je jeftinija od vrelovodne, mora biti toplotno izolovana i mora imati povratni vod. Upotreba prirodnog gasa, uz ostalo, ima i prednost �to se njime minimalno zagaduje okolina. Prirodni gas ne sadr�i zagadjiva?e, pa se njegovim sagorevanjem dobija samo ugljen-dioksid i vodena para.
�� Jugoslovenskim standardima su utvrdjeni visoki zahtevi koje treba da ispune gasovita goriva za kori�?enje u doma?instvu. Postoje ?etiri grupe gasovitih goriva. Po klasifikaciji gasovitih goriva, u drugu grupu spadaju zemni gasovi iz prirodnih nalazi�ta, bogati metanom. U Vrbasu ?e se koristiti prirodni gas druge grupe iz Rusije (Sibira) i iz Banata, trenutno najve?eg doma?eg le�i�ta gasa koje pokriva oko 25% ukupne potro�nje. Prirodni gas se uvozi preko Madjarske, (ulaz kod Horgo�a), a u toku je izgradnja priklju?ka iz Bugarske.
�� Prirodni gas, uz ugalj i ostala ?vrsta goriva, jedini je primarni oblik energije koji se mo�e neposredno upotrebljavati. Svi ostali oblici energije (sirova nafta, vodena snaga, nuklearno gorivo i sl.) moraju se transformisati u pogodnije oblike (derivat nafte, elektri?na energija, vodena para ili vrela voda). To zahteva gradnju postrojenja za energetske transformacije, uz odredjene gubitke energije i velike investicije. Zbog toga je opravdano nastojanje da se �to vi�e prirodnog gasa neposredno upotrebljava. Neposrednom upotrebom prirodnog gasa mo�e se u doma?instvima zadovoljiti od 80-85% energetskih potreba (grejanje prostorija, kuvanje, priprema tople vode). Upotrebom gasa u pojedina?nim lo�i�tima za grejanje, posti�e se ve?a efikasnost nego upotrebom vrele vode iz toplana i kotlovnica. U poredjenju sa centralnim toplovodnim sistemima, razvodjenje prirodnog gasa distributivnom mre�om ima i drugih prednosti: manje investicije, jer nije potrebna izgradnja toplana i kotlovnica; gasna mre�a je jeftinija od vrelovodne, mora biti toplotno izolovana i mora imati povratni vod. Upotreba prirodnog gasa, uz ostalo, ima i prednost �to se njime minimalno zagaduje okolina. Prirodni gas ne sadr�i zagadjiva?e, pa se njegovim sagorevanjem dobija samo ugljen-dioksid i vodena para.
��� Prakti?ne prednosti gasa su:
- priklju?enjem na cevnu mre�u za razvod gasa iza ku?ne merno-regulacione stanice prestaju brige o� transportu i skladi�tenju kao kod uglja i drva,
- pla?anje utro�enog gasa se vr�i mese?no, nakon potro�nje,
- stepen iskori�?enja je visok (nema gubitaka na po?etno grejanje plo?e za kuvanje i sli?no),
- nema problema oko paljenja i odr�avanja vatre, -nema pepela i �ljake, i ne�isto?e oko lo�i�ta,
- kotlarnica na gas se mo�e postaviti na tavanu, ?ime se �tedi prostor u podrumu,
- kombinovani kotlovi-bojleri se mogu postaviti u kupatilu za eta�no grejanje i zagrevanje vode u stanu
- postoje?a lo�i�ta za druge vrste goriva se mogu koristiti za gas promenom gorionika kod kotlova za�� eta�no (centralno) grejanje, monta�om plamenika u kaljevu pe? kao i monta�om gorionika�� uodgovaraju?e pe?i za ?vrsta goriva,
- prirodni gas je univerzalni nosilac energije koji omogu?uje modernizaciju i pove?anje ekonomi?nosti�� mnogih industrijskih, tehnolo�kih procesa i postrojenja uz manje zagadenje �ivotne sredine,
- odsustvo otrovnog ugljen-monoksida spre?ava mogu?nost trovanja pri eventualnom "curenju" gasa iz�� instalacija,
- prirodni gas se mo�e koristiti kao sirovina u hemijskoj industriji za proizvodnju vodonika, metana,�� amonijaka, ?adji... Otvaraju se nove perspektive razvoja u na�oj sredini,
- mogu?a je potpuna automatizacija procesa sagorevanja prirodnog gasa za postrojenja sa �irokim�� opsegom optere?enja i visokim stepenom korisnosti,
- upotrebom gasa stvaraju se mogu?nosti i otvaraju se nove perspektive razvoja industrije i�� preduzetni�tva.
������ Najozbiljniji nedostatak prirodnog gasa, svakako je opasnost od eksplozije. Od samog po?etka eksploatacije to je predstavljao najve?i problem, pa je u stogodi�njem razvoju distribucije i upotrebe gasa te�i�te bilo na merama bezbednosti. Danas su tehni?ke karakteristike gasnih instalacija, postrojenja i tro�ila takve da je nivo opasnosti, u poredenju sa ostalim izvorima energije, sveden na minimum.
